Jemioła

Co zawiera jemioła?

Jemioła zawiera wiele związków biologicznie czynnych. Ich stężenie może różnić się między innymi w zależności od części rośliny oraz gatunku drzewa, na którym rośnie:

• Lektyny – białka o aktywności biologicznej, które są intensywnie badane pod kątem wpływu na komórki i odpowiedź immunologiczną.
• Wiskotoksyny – niewielkie białka charakterystyczne dla jemioły, których działanie na komórki jest przedmiotem badań naukowych.
• Flawonoidy – związki roślinne wykazujące właściwości przeciwutleniające.
• Kwasy fenolowe – należą do naturalnych związków roślinnych o właściwościach antyoksydacyjnych.
• Inne związki biologicznie czynne – skład jemioły jest złożony i obejmuje również różne białka, polisacharydy oraz związki o mniejszych stężeniach.

Obecność substancji biologicznie czynnych sprawia, że jemioły nie należy traktować jak zwykłego zioła przeznaczonego do codziennego spożywania.

Właściwości jemioły

Jemioła ma długą historię wykorzystywania w tradycyjnym zielarstwie. Warto jednak rozróżnić tradycyjne zastosowania od właściwości potwierdzonych badaniami klinicznymi.

• Tradycyjne zastosowanie związane z układem krążenia – preparaty z jemioły były stosowane w zielarstwie między innymi przy łagodnych dolegliwościach związanych z krążeniem. Nie powinny jednak zastępować leków stosowanych w nadciśnieniu ani innych chorobach sercowo-naczyniowych.
• Wpływ na układ odpornościowy – lektyny i inne składniki jemioły są badane pod kątem ich wpływu na odpowiedź immunologiczną organizmu.
• Badania w onkologii – standaryzowane ekstrakty z jemioły są w niektórych krajach wykorzystywane jako element medycyny komplementarnej u pacjentów onkologicznych. Nie oznacza to jednak, że jemioła leczy nowotwory lub może zastąpić chemioterapię, radioterapię, immunoterapię czy inne metody leczenia.
• Właściwości antyoksydacyjne – niektóre związki występujące w jemiole wykazują aktywność przeciwutleniającą.
• Tradycyjne zastosowanie uspokajające – jemioła pojawiała się również w dawnych preparatach zielarskich stosowanych przy napięciu i niepokoju, jednak jej skuteczność w tym zakresie nie jest wystarczającą podstawą do samodzielnego leczenia takich dolegliwości.

Zastosowanie jemioły

Ze względu na aktywne składniki jemioły jej zastosowanie powinno być traktowane znacznie ostrożniej niż w przypadku wielu popularnych ziół:

• Gotowe preparaty zielarskie – jemioła może występować jako składnik odpowiednio przygotowanych produktów. Należy stosować je wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem i zalecanym dawkowaniem.
• Standaryzowane ekstrakty – specjalistyczne preparaty z jemioły są wykorzystywane w niektórych krajach jako uzupełnienie terapii onkologicznej. Ich stosowanie powinno odbywać się pod nadzorem lekarza i nie jest odpowiednikiem domowych naparów czy nalewek.
• Kosmetyka – ekstrakty z jemioły można spotkać również w niektórych kosmetykach i preparatach pielęgnacyjnych.
• Dekoracje – jemioła jest przede wszystkim dobrze znaną rośliną ozdobną wykorzystywaną w okresie świątecznym.

Jemioła może być toksyczna po spożyciu, dlatego nie należy samodzielnie przygotowywać z niej naparów, nalewek ani innych preparatów do stosowania wewnętrznego bez konsultacji ze specjalistą. Szczególnym zagrożeniem może być przypadkowe zjedzenie jej owoców, zwłaszcza przez dzieci. Spożycie większej ilości rośliny może powodować między innymi dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia. Ostrożność powinny zachować również kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby przyjmujące leki, szczególnie wpływające na ciśnienie krwi lub pracę serca.

Ciekawostka o jemiole

Jemioła od tysięcy lat zajmuje szczególne miejsce w europejskich wierzeniach i zwyczajach. Ponieważ pozostaje zielona zimą i rośnie wysoko na gałęziach drzew, dawniej przypisywano jej niezwykłe znaczenie symboliczne. Z czasem stała się symbolem szczęścia, pojednania i miłości. Do dziś popularny jest zwyczaj całowania się pod jemiołą w okresie świątecznym. Sama roślina jest również interesująca z botanicznego punktu widzenia – jako półpasożyt przeprowadza fotosyntezę, ale wodę i składniki mineralne pobiera z drzewa, na którym rośnie.

Treści zawarte w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią one porady medycznej ani nie zastępują konsultacji z lekarzem.