Pistacje
Pistacje to cenione nasiona o charakterystycznym zielonym kolorze i delikatnym, lekko słodkawym smaku. Są źródłem białka, błonnika, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz wielu witamin i składników mineralnych. Mimo stosunkowo wysokiej kaloryczności mogą stanowić wartościowy element zbilansowanej diety, szczególnie gdy wybieramy pistacje niesolone i spożywamy je w umiarkowanych porcjach. Pistacje pochodzą z obszarów Azji Zachodniej i Środkowej, a obecnie są uprawiane między innymi w Iranie, Stanach Zjednoczonych, Turcji oraz krajach basenu Morza Śródziemnego.
Właściwości i składniki odżywcze
Pistacje dostarczają wielu składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Są dobrym źródłem białka roślinnego i błonnika, a większość zawartego w nich tłuszczu stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe.
Zawierają między innymi witaminę B6, tiaminę (B1), witaminę E oraz składniki mineralne, takie jak potas, fosfor, magnez, miedź, mangan i żelazo. Witamina B6 uczestniczy między innymi w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i odpornościowego, natomiast potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni oraz utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
Pistacje zawierają również związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających, w tym polifenole, tokoferole oraz karotenoidy, takie jak luteina i zeaksantyna. Związki te są przedmiotem badań dotyczących ich znaczenia jako elementu zróżnicowanej diety.
Kaloryczność i makroskładniki
W 100 g pistacji znajduje się orientacyjnie:
- Kalorie: 560 kcal
- Białko: 20,2 g
- Tłuszcz: 45,3 g
- Węglowodany: 27,2 g
- Cukry: 7,66 g
- Błonnik: 10,6 g
Dokładne wartości mogą różnić się w zależności od odmiany oraz sposobu przetworzenia. W przypadku pistacji solonych należy dodatkowo zwrócić uwagę na zawartość soli.
Zastosowanie
Pistacje mają szerokie zastosowanie w gastronomii. Można spożywać je samodzielnie jako przekąskę, a także dodawać do sałatek, owsianek, jogurtów, wypieków i deserów. Są popularnym składnikiem lodów, kremów, baklawy oraz innych słodkości charakterystycznych dla kuchni Bliskiego Wschodu i basenu Morza Śródziemnego. Dobrze komponują się również z makaronami, serami, warzywami i daniami mięsnymi.
W kosmetyce wykorzystywany jest olej pistacjowy, zawierający przede wszystkim kwasy tłuszczowe. Stosuje się go w niektórych preparatach przeznaczonych do pielęgnacji skóry i włosów ze względu na jego właściwości natłuszczające i zmiękczające.
Zalety
- Wsparcie prawidłowego poziomu cholesterolu – pistacje zawierają przede wszystkim nienasycone kwasy tłuszczowe. Zastępowanie w diecie tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.
- Wsparcie skóry – pistacje dostarczają witaminy E oraz innych związków o właściwościach przeciwutleniających, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.
- Pomoc w utrzymaniu sytości – zawartość białka, błonnika i tłuszczu sprawia, że pistacje mogą sprzyjać uczuciu sytości. Ze względu na ich wysoką kaloryczność warto jednak kontrolować wielkość porcji.
- Wsparcie układu sercowo-naczyniowego – obecne w pistacjach nienasycone kwasy tłuszczowe, potas i magnez mogą być wartościowymi składnikami diety ukierunkowanej na zdrowie układu krążenia.
- Wsparcie układu nerwowego – pistacje dostarczają między innymi witaminy B6 i tiaminy, które uczestniczą w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Nie należy jednak traktować pistacji jako produktu samodzielnie poprawiającego pamięć.
- Urozmaicenie diety – dzięki zawartości białka, błonnika, witamin, składników mineralnych i nienasyconych kwasów tłuszczowych pistacje mogą być wartościowym elementem różnorodnego jadłospisu.
Przeciwwskazania
Najważniejszym przeciwwskazaniem do spożywania pistacji jest alergia. Reakcja alergiczna może mieć różne nasilenie, a w ciężkich przypadkach prowadzić do anafilaksji. Osoby z rozpoznaną alergią powinny bezwzględnie unikać pistacji zgodnie z zaleceniami lekarza.
Ze względu na wysoką kaloryczność warto również zwracać uwagę na wielkość porcji. Osoby ograniczające spożycie sodu powinny wybierać pistacje niesolone lub zwracać uwagę na ilość soli podaną na etykiecie produktu.
